Việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp được xem là bước đệm để thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt về khả năng tiếp cận, thanh khoản và tính minh bạch.

Sáng 13/4, CTCP Chứng khoán SSI tổ chức webinar với chủ đề “FTSE Inclusion - Structural Changes and Investment Opportunities”, thu hút sự quan tâm của đông đảo nhà đầu tư. Tại đây, các chuyên gia từ FTSE Russell, UBS và SSI đã chia sẻ góc nhìn về tiến trình nâng hạng, cách dòng vốn toàn cầu tiếp cận thị trường cũng như những thay đổi đang diễn ra tại Việt Nam.

Theo bà Wanming Du, Giám đốc Chính sách khu vực châu Á – Thái Bình Dương của FTSE Russell, Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí cần thiết để được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp theo khung đánh giá toàn cầu. Theo lộ trình, quá trình nâng hạng dự kiến bắt đầu từ tháng 9/2026 và có thể được triển khai theo nhiều giai đoạn trong vòng khoảng một năm nhằm giúp thị trường thích nghi với sự tham gia của dòng vốn quốc tế.

Việc được đưa vào hệ thống chỉ số toàn cầu giúp thị trường Việt Nam mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế, đồng thời nâng cao mức độ hiện diện trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Tuy vậy, dòng vốn theo đó không nhất thiết xuất hiện theo dạng đột biến trong ngắn hạn, mà có xu hướng ổn định hơn và ở lại lâu hơn với thị trường.

Ở góc độ quy mô, khi chuyển từ nhóm thị trường cận biên sang thị trường mới nổi, Việt Nam không chỉ thay đổi về cách được đánh giá mà còn tiếp cận một “rổ” dòng vốn lớn hơn đáng kể. Điều này được kỳ vọng tạo dư địa thu hút các dòng vốn trung và dài hạn trong thời gian tới.

Ở góc độ tiêu chí, đại diện FTSE Russell nhấn mạnh sự khác biệt giữa các rổ chỉ số trong nước và các bộ chỉ số quốc tế. Trong đó, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) và giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại) là hai yếu tố then chốt trong việc xác định khả năng đầu tư thực tế của nhà đầu tư nước ngoài. Đây cũng là lý do khiến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế có thể khác đáng kể so với cách nhìn từ các rổ chỉ số trong nước như VN30, nơi không bị ràng buộc bởi room ngoại.

Các tiêu chí này được áp dụng thống nhất trên nhiều thị trường trong khu vực như Malaysia, Indonesia, Thái Lan hay Ấn Độ. Vì vậy, quá trình nâng hạng không đi kèm cơ chế riêng, mà được triển khai theo lộ trình nhiều giai đoạn để thị trường dần thích nghi với các chuẩn mực quốc tế.

Từ góc nhìn trong nước, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng kiêm Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư của Chứng khoán SSI, cho rằng tác động của nâng hạng có thể phản ánh sớm qua kỳ vọng dòng vốn trong ngắn hạn, nhưng yếu tố quyết định vẫn nằm ở khả năng cải thiện cấu trúc thị trường về dài hạn.

Theo đó, việc nâng cao thanh khoản, mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư và hoàn thiện các yếu tố vận hành sẽ là nền tảng để thị trường hấp thụ hiệu quả dòng vốn trong tương lai.

Ở góc nhìn quốc tế, ông David Rabinowitz, Giám đốc Phân tích Chỉ số Toàn cầu và Cấu trúc Thị trường châu Á – Thái Bình Dương tại UBS, đánh giá quá trình nâng hạng gắn liền với những cải thiện về hạ tầng thị trường, khung pháp lý và cơ chế giao dịch. Các yếu tố như quy trình mở tài khoản, mức độ thuận tiện trong tiếp cận thị trường hay việc điều chỉnh cơ chế giao dịch theo thông lệ quốc tế là những bước đi cần thiết để nâng cao chất lượng vận hành.

Bên cạnh cơ hội, các chuyên gia cũng lưu ý đến yêu cầu về minh bạch dữ liệu và cơ cấu sở hữu. Việc công bố đầy đủ thông tin liên quan đến tỷ lệ sở hữu, free-float cũng như các thay đổi trong rổ chỉ số được xem là điều kiện quan trọng để duy trì niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Thực tế cho thấy, sự quan tâm của dòng vốn tổ chức đã bắt đầu xuất hiện. Theo chia sẻ từ phía SSI, chỉ trong một tuần sau các thông tin liên quan đến nâng hạng, công ty đã ghi nhận 16 tài khoản tổ chức mở mới, phản ánh mức độ chú ý ngày càng lớn của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường Việt Nam.

Nâng hạng vì vậy không chỉ là một cột mốc, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới, trong đó thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục cải thiện về cấu trúc, minh bạch và khả năng tiếp cận, qua đó từng bước tiệm cận các chuẩn mực quốc tế và nâng cao sức hấp dẫn đối với dòng vốn toàn cầu trong dài hạn.