Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tháng giao dịch đầu tiên sau khi quyết định nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Tuy nhiên, áp lực vĩ mô, thanh khoản suy yếu và yếu tố mùa vụ tiếp tục là những trở ngại đối với diễn biến thị trường trong tháng 10.

Kết thúc tháng 9, VN-Index giảm 63,50 điểm so với đầu tháng, xuống gần 1.769 điểm, tương ứng mức giảm 3,47%. Thanh khoản bình quân đạt gần 17.700 tỷ đồng/phiên, giảm khoảng 5,2% so với tháng trước. Dòng tiền tiếp tục phân hóa, trong khi khối ngoại dù tăng tần suất mua ròng vẫn bán ròng tính chung cả tháng.

Trong bối cảnh này, các công ty chứng khoán đưa ra nhiều kịch bản cho VN-Index, đồng thời lưu ý vai trò của kết quả kinh doanh quý III, mặt bằng lãi suất và khả năng phân hóa dòng tiền.

Các kịch bản khác nhau cho VN-Index

Ở góc nhìn mùa vụ, MBS nhận định hiệu suất của VN-Index trong tháng 10 thường không thuận lợi. Thống kê 10 năm qua cho thấy thị trường giảm bình quân hơn 2% trong tháng này; riêng giai đoạn từ năm 2022 đến nay, VN-Index đã có 4 năm liên tiếp giảm điểm trong tháng 10.

Theo MBS, áp lực lạm phát chi phí đẩy và mặt bằng lãi suất cao tiếp tục gây trở ngại cho thị trường, trong khi thanh khoản giảm về mức thấp nhất kể từ đầu năm. Việc FTSE Russell nâng hạng là thông tin hỗ trợ nhưng chưa đủ để lấn át sức ép từ môi trường vĩ mô toàn cầu. Dòng vốn quốc tế có xu hướng ưu tiên các tài sản tại Mỹ, tạo thêm lực cản đối với khả năng phục hồi của chứng khoán Việt Nam.

Theo Vietcap, VN-Index đang vận động trong xu hướng giảm ngắn hạn và tiến gần vùng đáy thiết lập trong tháng 8 tại 1.725 điểm. Trong phiên 2/10, hoạt động bắt đáy bắt đầu gia tăng.

Ở kịch bản cơ sở với xác suất 65%, Vietcap dự báo VN-Index có thể hồi phục lên vùng 1.775 - 1.795 điểm trong tháng 10. Ngược lại, nếu chỉ số xuyên thủng mốc 1.725 điểm, kịch bản tiêu cực với xác suất 35% có thể đưa VN-Index về các ngưỡng 1.695 điểm và 1.645 điểm.

TPS đưa ra ba kịch bản cho thị trường. Kịch bản cơ sở có xác suất 50%, với VN-Index dao động trong vùng 1.715 - 1.785 điểm. Ở kịch bản tích cực với xác suất 20%, chỉ số có thể hướng tới 1.870 điểm, tương ứng vùng đỉnh tháng 9, nếu kiểm định thành công mốc 1.785 điểm và thanh khoản cải thiện.

Trong kịch bản tiêu cực với xác suất 30%, TPS dự báo VN-Index có thể lùi về 1.660 điểm, tương ứng vùng đáy tháng 7. Đây được đánh giá là vùng hỗ trợ mạnh, có thể mở ra cơ hội đầu tư trong trung và dài hạn.

Về phía SHS, VN-Index có thể tiếp tục tích lũy trong biên độ hẹp, với vùng hỗ trợ 1.710 - 1.730 điểm, tương ứng vùng đáy tháng 8/2026, và ngưỡng kháng cự mạnh quanh 1.800 điểm.

Đơn vị này lưu ý khả năng hình thành mô hình hai đỉnh trung hạn ở nhóm cổ phiếu Vingroup. Nếu nhóm vốn hóa lớn điều chỉnh sâu, VN-Index có thể lùi về vùng 1.600 - 1.650 điểm trước khi hình thành nền giá và phục hồi trở lại vùng 1.800 điểm.

VDSC dự báo VN-Index sẽ vận động trong vùng 1.694 - 1.983 điểm trong trung hạn, tương ứng P/E mục tiêu 11,7 - 13,6 lần, thấp hơn nhẹ so với tháng trước. Theo đơn vị phân tích, chỉ số có thể lùi về cận dưới nếu điều kiện bên ngoài tiếp tục bất lợi. Tuy nhiên, định giá thấp và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận được kỳ vọng sẽ hạn chế dư địa giảm của thị trường. Dòng tiền trong nước vẫn là bệ đỡ chính, song có xu hướng chọn lọc hơn.

Kết quả kinh doanh và yếu tố mùa vụ chi phối dòng tiền

SHS kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận quý III sẽ hỗ trợ thị trường trong tháng 10. Theo dự báo của đơn vị này, kết quả kinh doanh quý III của nhóm doanh nghiệp trong danh mục theo dõi có thể tăng 20 - 25% so với cùng kỳ.

Các yếu tố hỗ trợ khác gồm triển vọng tăng trưởng kinh tế trong nước, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 trên 10% và cán cân thương mại thặng dư góp phần giảm áp lực tỷ giá.

Theo SHS, nhiều cổ phiếu đang giao dịch ở vùng giá thấp nhất trong 5 năm; định giá thị trường sau khi loại trừ nhóm Vingroup cũng ở mức hấp dẫn nhất trong cùng giai đoạn.

Tuy nhiên, đơn vị này lưu ý các rủi ro từ căng thẳng địa chính trị, lạm phát và lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao, khả năng lãi suất trong nước tăng theo chu kỳ và dư nợ cho vay ký quỹ ở mức cao.

VDSC cũng cho rằng rủi ro bên ngoài vẫn chi phối thị trường trong ngắn hạn. Kịch bản lãi suất cao duy trì lâu hơn đang được củng cố, trong khi dòng vốn toàn cầu tiếp tục dịch chuyển về các tài sản an toàn.

Dù vậy, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là điểm tựa của thị trường. VDSC ước tính tổng lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của các doanh nghiệp trong danh mục phân tích tăng hơn 19% trong quý III/2026 so với cùng kỳ. Trong đó, nhóm ngân hàng tăng 23%, thép tăng 35% và bán lẻ tăng 47%; có 19/30 nhóm ngành được dự báo tăng trưởng.

Dự phóng EPS đồng thuận của thị trường năm 2026 tăng 4,4% sau mùa công bố báo cáo tài chính quý II. P/E thị trường ở mức 12,2 lần, thấp hơn mức bình quân 5 năm là 13,9 lần. Theo VDSC, định giá này cùng triển vọng tăng trưởng lợi nhuận có thể tạo điểm tựa cho thị trường, dù dòng tiền vẫn chịu ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài.

Dòng tiền ưu tiên doanh nghiệp có lợi nhuận và nền tảng tài chính tốt

Agriseco cho rằng lãi suất là biến số vĩ mô quan trọng trong tháng 10, trong khi kết quả kinh doanh quý III sẽ định hướng sự phân hóa của dòng tiền. Các yếu tố hỗ trợ gồm đầu tư công, khả năng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, triển vọng dòng vốn trung và dài hạn sau khi FTSE Russell nâng hạng thị trường và P/E khoảng 12,17 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm.

Tuy nhiên, lạm phát cao, áp lực tỷ giá và thanh khoản trong nước chưa dồi dào có thể hạn chế dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ. Agriseco lưu ý nền lợi nhuận cùng kỳ cao và chi phí vốn gia tăng sẽ là những yếu tố cần cân nhắc khi đánh giá triển vọng doanh nghiệp.

Trên cơ sở đó, Agriseco ưu tiên doanh nghiệp có định giá hợp lý, nền tảng tài chính lành mạnh và triển vọng lợi nhuận quý III khả quan; đồng thời khuyến nghị giải ngân từng phần khi thị trường biến động. Diễn biến VN-Index trong tháng 10 sẽ phụ thuộc vào khả năng giữ các vùng hỗ trợ, sự cải thiện của thanh khoản và mức độ phân hóa trong kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Về đầu tư, MBS cho rằng dòng tiền có xu hướng tìm kiếm cơ hội ở các nhóm cổ phiếu hàng hóa hưởng lợi từ chu kỳ tăng giá, trong đó có ngành cao su. Các nhóm mang tính phòng thủ hoặc có dòng cổ tức đều đặn như ngân hàng và bảo hiểm cũng có thể thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư. Xu hướng này phản ánh sự phân hóa của dòng tiền trong bối cảnh thanh khoản thấp và áp lực vĩ mô còn lớn.

Với SHS - đơn vị đánh giá bán lẻ, ngân hàng, cảng biển - vận tải biển và năng lượng - dầu khí có triển vọng trong tháng 10.