Theo báo cáo triển vọng tháng 10 của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), rủi ro bên ngoài tiếp tục chi phối thị trường trong ngắn hạn khi kịch bản lãi suất cao kéo dài ngày càng được củng cố. Ở chiều ngược lại, nền tảng vĩ mô trong nước và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp đang tạo vùng đệm cho thị trường trong quý IV.

Sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất lần đầu sau ba năm lên vùng 3,75–4%, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lên 5,29%, cao nhất kể từ năm 2007.

Các nhà phân tích nhìn nhận mức tăng của lợi suất chủ yếu phản ánh kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao khi kinh tế Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu. Mặt bằng lợi suất cao tiếp tục gây bất lợi cho các tài sản rủi ro, trong khi căng thẳng địa chính trị và giá dầu cao có thể tạo thêm áp lực lên lạm phát và phần bù rủi ro.

Diễn biến này cũng xuất hiện tại nhiều thị trường mới nổi châu Á. Ngay cả Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc), hai thị trường có câu chuyện AI và bán dẫn hỗ trợ, vẫn ghi nhận áp lực rút vốn ngoại trong những tháng gần đây.

Khối ngoại còn trong “vùng quan sát”

Tại Việt Nam, khối ngoại bán ròng 4.830 tỷ đồng trên HOSE trong tháng 9, gần gấp ba lần tháng trước. Hơn 90% giá trị bán ròng diễn ra trong giai đoạn sau khi việc nâng hạng của FTSE có hiệu lực.

VDSC đánh giá thị trường Việt Nam vẫn đang trong một “vùng quan sát” đối với nhà đầu tư nước ngoài sau sự kiện nâng hạng. Trong ngắn hạn, dòng vốn này khó đảo chiều khi mặt bằng lợi suất toàn cầu chưa hạ nhiệt.

Dài hạn hơn, khả năng thu hút vốn ngoại được hỗ trợ bởi tỷ giá tương đối ổn định, định giá thị trường, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp và quá trình cải cách thị trường vốn.

Trong bối cảnh đó, dòng tiền nội địa tiếp tục đóng vai trò bệ đỡ chính, song mức độ phân hóa có thể gia tăng. Dòng tiền được dự báo tập trung nhiều hơn vào những doanh nghiệp duy trì tăng trưởng lợi nhuận và có chất xúc tác riêng.

Lợi nhuận doanh nghiệp tạo vùng đệm

Ở chiều ngược lại với các sức ép bên ngoài, kinh tế trong nước tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao. GDP quý III tăng 9,95% so với cùng kỳ, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%, với động lực chính đến từ đầu tư phát triển, đầu tư công và dòng vốn FDI.

Giải ngân đầu tư công đến cuối tháng 9 đạt 642.962 tỷ đồng, tương đương 62,9% kế hoạch Thủ tướng giao, cải thiện mạnh so với mức 35,5% vào cuối quý II. Hoạt động sản xuất vẫn mở rộng khi PMI tháng 9 duy trì trên ngưỡng 50, dù đơn hàng xuất khẩu có dấu hiệu chậm lại.

Cùng với nền tảng vĩ mô, lợi nhuận doanh nghiệp được kỳ vọng tạo thêm lực đỡ. VDSC ước tính tổng lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ quý III/2026 của danh mục phân tích tăng 19,2% so với cùng kỳ, với 19/30 nhóm ngành ghi nhận tăng trưởng. Ngân hàng (+23%), thép (+35%) và bán lẻ (+47%) nằm trong nhóm có tốc độ tăng cao hơn.

Dự phóng EPS năm 2026 của thị trường cũng phục hồi sau mùa công bố kết quả kinh doanh quý II. Trong khi đó, P/E thị trường tại cuối tháng 9 ở mức 12,2 lần, thấp hơn bình quân 5 năm là 13,9 lần.

Trên cơ sở triển vọng lợi nhuận và vùng P/E mục tiêu 11,7–13,6 lần, VDSC ước tính chỉ số có thể dao động quanh 1.694–1.983 điểm trong trung hạn.

So với mức đóng cửa 1.737,7 điểm ngày 2/10, vùng dự báo tương ứng biên dao động khoảng -2,5% đến +14,1%. Chỉ số có thể lùi về vùng thấp hơn nếu môi trường bên ngoài tiếp tục kém thuận lợi, trong khi định giá và tăng trưởng lợi nhuận được kỳ vọng hạn chế phần nào dư địa giảm.

Quý IV vì vậy có thể tiếp tục là giai đoạn thị trường vận động trong thế giằng co. Áp lực từ lãi suất và dòng vốn quốc tế chưa biến mất, song tăng trưởng kinh tế trong nước, định giá và lợi nhuận doanh nghiệp tạo đối trọng. Dòng tiền nhiều khả năng tiếp tục chọn lọc thay vì lan tỏa đồng đều giữa các nhóm cổ phiếu.