Chứng khoán sắp nâng hạng, SGI Capital vẫn cảnh báo một nhịp bán đồng pha ‘bất kể tốt xấu’

VN-Index đã trở lại sát vùng đỉnh trước thời điểm nâng hạng, nhưng SGI Capital cho rằng dư nợ cao, lãi suất đi lên và sức ép thanh khoản có thể kích hoạt một nhịp bán đồng pha để hạ đòn bẩy.

Trong báo cáo tháng 8 của TBLF, SGI Capital tiếp tục giữ quan điểm thận trọng với thị trường chứng khoán dù câu chuyện nâng hạng đang đến gần và áp lực bán ròng của khối ngoại đã giảm.

Theo đơn vị quản lý quỹ, VN-Index đã tăng trở lại sát vùng đỉnh trước sự kiện nâng hạng trong tháng 9. Nhóm phân tích cho rằng các thị trường thường diễn biến tích cực trong 6-12 tháng trước thời điểm nâng hạng, sau đó có thể chịu áp lực chốt lời và điều chỉnh trong 3-6 tháng tiếp theo.

“Các tháng tới sẽ là thử thách quan trọng với thị trường chứng khoán Việt Nam”, báo cáo nêu nhận định khi đặt câu chuyện nâng hạng bên cạnh áp lực lãi suất, lạm phát toàn cầu, rủi ro thuế quan từ Mỹ và nhu cầu thanh khoản thường căng hơn vào cuối năm.

Theo SGI Capital, trong những giai đoạn xảy ra đổ vỡ thanh khoản, thị trường thường xuất hiện một nhịp bán chung, giảm đồng pha “bất kể tốt xấu” nhằm hạ nhanh tỷ lệ margin, trước khi bước vào giai đoạn phục hồi và phân hóa.

Bối cảnh hiện nay được đánh giá đang hội tụ nhiều yếu tố rủi ro, từ dư nợ cao ở cả bất động sản và chứng khoán trong xu hướng lãi suất tăng đến sức ép từ môi trường quốc tế. Những yếu tố này có thể kích hoạt xu hướng giảm và một “vòng xoáy hạ đòn bẩy trên diện rộng”.

Ở chiều ngược lại, nếu một nhịp giảm mạnh xảy ra, đơn vị quản lý quỹ cho rằng đây cũng có thể mở ra cơ hội mua các doanh nghiệp tốt ở mức định giá thấp hơn, với điều kiện nhà đầu tư duy trì được sức mua.

Tiền gửi 8-9% cạnh tranh với dòng tiền chứng khoán

Quan điểm thận trọng của SGI được đặt trong bối cảnh chi phí vốn tăng cả trong và ngoài nước.

Trên thị trường quốc tế, giá dầu Brent đã trở lại gần 100 USD/thùng. Chi phí lọc dầu từ mức 20-30 USD trước đây đã tăng lên 60-90 USD/thùng trong bối cảnh năng lực lọc dầu chịu ảnh hưởng từ các xung đột tại Trung Đông và Nga.

Hiệu ứng tăng giá vòng hai từ xăng dầu và hàng hóa đầu vào có thể đẩy lạm phát lõi toàn cầu tăng trong 3-6 tháng tới.

Sau thông điệp cứng rắn tại Jackson Hole, thị trường đang định giá khả năng Fed nâng lãi suất 2-3 lần trong 6 tháng tới. SGI cho rằng mặt bằng lãi suất toàn cầu có thể duy trì xu hướng tăng tới giữa năm 2027.

Trong nước, CPI và lạm phát lõi tháng 8 đã tiệm cận mức trần 4,5%. Nếu giá dầu duy trì ở vùng hiện tại, SGI đưa ra kịch bản CPI có thể vượt 5% vào cuối năm và trên 6% trong quý I/2027 do tác động vòng hai.

Ở thị trường chứng khoán, dòng tiền nội đã hấp thụ gần 400.000 tỷ đồng bán ròng của khối ngoại trong khoảng 4 năm qua, đi cùng với sự gia tăng của dư nợ margin.

Tuy nhiên, số dư tiền và dòng vốn mới đang giảm khi phải cạnh tranh với kênh tiền gửi, nơi lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng đã phổ biến ở vùng 8,x-9,x%/năm. Chi phí huy động vốn của các công ty chứng khoán để phục vụ cho vay margin cũng tăng lên khi phải cạnh tranh với tín dụng dài hạn và trái phiếu doanh nghiệp.

Tương quan lãi suất ngân hàng, lợi suất trái phiếu và tổng lưu hành thị trường mở. (Nguồn: SGI Capital).

Lãi vay mua nhà lên 13-16%

Một mắt xích khác trong lập luận của SGI là sự liên thông giữa bất động sản, dòng tiền hộ gia đình và thị trường chứng khoán.

Theo báo cáo, nhiều khoản vay mua nhà và ô tô sau giai đoạn hưởng lãi suất thấp trong 1-2 năm qua đã tăng lên 13-16%/năm.

Áp lực trả gốc và lãi tăng có thể khiến một bộ phận hộ gia đình phải bán bớt tài sản để giảm nợ và trang trải chi phí cuộc sống. Nguồn vốn dành cho đầu tư chứng khoán vì vậy cũng có thể chịu ảnh hưởng.

Trên thị trường bất động sản, lãi suất trái phiếu doanh nghiệp đã xuất hiện mức 13%.

Khối ngoại chỉ còn bán ròng hơn 1.300 tỷ đồng

Một chuyển biến tích cực nằm ở dòng vốn nước ngoài.

Trong tháng 8, nhà đầu tư nước ngoài chỉ còn bán ròng hơn 1.300 tỷ đồng. SGI đánh giá đây là tín hiệu cho thấy áp lực bán ròng đã vơi đi, đồng thời cho rằng chu kỳ bán ròng kéo dài 4-5 năm qua “có thể đang đi tới hồi kết”.

Dư nợ cho vay margin và tiền gửi của nhà đầu tư tại công ty chứng khoán. (Nguồn: SGI Capital).

Khi Việt Nam được nâng hạng vào rổ FTSE Emerging Markets, dòng vốn thụ động giải ngân giai đoạn đầu được dự báo chưa quá lớn. Tuy nhiên, việc rủi ro tỷ giá giảm bớt có thể tạo điều kiện để các dòng vốn chủ động tham gia nhiều hơn.

Dù vậy, quan điểm đầu tư của TBLF vẫn thiên về phòng thủ. Theo đó, trong giai đoạn tương quan rủi ro - lợi nhuận không thuận lợi, “hài lòng và kiên nhẫn với một phần tiền gửi” có thể giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro và giữ sức mua.

Trong tháng 8, TBLF đạt hiệu suất dương 1,32%, thấp hơn mức tăng 5,55% của VN-Index. Tính từ đầu năm, hiệu suất quỹ đạt 1,99%, so với 2,67% của chỉ số.

Quỹ tiếp tục nắm 10 cổ phiếu gồm DRI, TLG, VIP, FMC, FPT, BWE, MWG, DPR, SIP và HPA. Danh mục không thay đổi số lượng mã so với cuối tháng 7 nhưng tỷ trọng một số khoản đầu tư dịch chuyển.

DRI tăng từ 4,70% lên 5,01% NAV, TLG từ 4,52% lên 4,83%. Ngược lại, FPT giảm từ 4,14% xuống 3,30%, còn BWE giảm từ 3,34% xuống 1,27%.

Tổng tỷ trọng 10 cổ phiếu theo bảng phân bổ tài sản giảm từ khoảng 30,7% NAV cuối tháng 7 xuống 28,2% cuối tháng 8. Biến động tỷ trọng không đồng nghĩa quỹ đã mua hoặc bán tương ứng từng mã, do còn chịu ảnh hưởng từ diễn biến giá cổ phiếu trong kỳ.

CÙNG CHUYÊN MỤC