Cổ phiếu ngân hàng về vùng định giá thấp, đâu là phép thử lớn nhất năm 2027?

Định giá cổ phiếu ngân hàng đã quay về gần vùng đáy lịch sử, song áp lực nợ xấu và biên lãi ròng đang đặt ra những thách thức mới. Trong bối cảnh đó, chất lượng tài sản có thể trở thành yếu tố tạo ra khác biệt giữa các ngân hàng trong năm 2027.

Sau giai đoạn điều chỉnh của thị trường chứng khoán, định giá cổ phiếu ngân hàng đang trở nên hấp dẫn hơn so với quá khứ. Tuy nhiên, mức giá thấp chưa hẳn đồng nghĩa với cơ hội đầu tư khi triển vọng lợi nhuận của ngành đối mặt nhiều sức ép.

Trong báo cáo tháng 10/2026 của Quỹ Đầu tư Cổ phiếu Tăng trưởng Ballad Việt Nam (The Ballad Fund), SGI Capital nhận định định giá P/E và P/B của nhóm ngân hàng đã quay về gần vùng đáy lịch sử. Diễn biến này xuất hiện khi chất lượng tài sản và lợi nhuận của ngành có dấu hiệu suy yếu.

Theo đơn vị quản lý quỹ, nợ nhóm 2 và nợ xấu tiếp tục tăng, trong khi bộ đệm dự phòng thu hẹp. Đây có thể là yếu tố ảnh hưởng tới khả năng duy trì lợi nhuận của các ngân hàng trong những quý tới, ngay cả khi mặt bằng lãi suất đang có tín hiệu hạ nhiệt.

Chất lượng tài sản đứng trước phép thử mới

Báo cáo của SGI Capital cho thấy nợ nhóm 2 và nợ xấu (nhóm 3–5) trong hệ thống ngân hàng đã tăng quý thứ ba liên tiếp, bắt đầu tiệm cận mức cao ghi nhận cuối năm 2022.

Dù chi phí trích lập dự phòng tăng trong quý III, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) vẫn giảm về mức thấp nhất trong 10 năm. Điều này đồng nghĩa bộ đệm dự phòng của ngành đang mỏng đi trong bối cảnh rủi ro tín dụng gia tăng.

(Nguồn: SGI Capital).

(Nguồn: SGI Capital).

Một trong những yếu tố được SGI Capital đặc biệt lưu ý là diễn biến của thị trường bất động sản, lĩnh vực có quan hệ chặt chẽ với hoạt động cấp tín dụng và tài sản bảo đảm của hệ thống ngân hàng.

Tính đến cuối quý III, tín dụng dành cho hoạt động đầu tư, kinh doanh bất động sản, chủ yếu phục vụ phát triển dự án, tăng hơn 25%, gấp trên hai lần tốc độ tăng trưởng tín dụng chung. Trong khi đó, nhu cầu vay mua nhà gần như đi ngang.

(Nguồn: SGI Capital).

Sự chênh lệch này diễn ra khi giao dịch bất động sản có dấu hiệu suy giảm, còn nguồn cung dự kiến gia tăng trong giai đoạn 2027–2028. Theo đánh giá của quỹ, rủi ro đọng vốn và hình thành nợ xấu có thể gia tăng nếu khả năng hấp thụ sản phẩm không cải thiện.

Báo cáo cũng lưu ý tín dụng bất động sản đã chiếm hơn 25% tổng dư nợ toàn hệ thống. Do đó, diễn biến thanh khoản và giá bất động sản có thể ảnh hưởng tới khả năng thu hồi nợ, xoay vòng vốn và cung ứng tín dụng của các ngân hàng.

Áp lực không chỉ đến từ chất lượng tài sản. Khi lãi suất cho vay được điều chỉnh giảm nhằm hỗ trợ nền kinh tế, khả năng duy trì biên lãi ròng (NIM) cũng trở thành thách thức, đặc biệt đối với những ngân hàng có chi phí huy động vốn chưa giảm tương ứng.

SGI Capital nhận định sự kết hợp giữa NIM thu hẹp, tăng trưởng tín dụng chậm lại và chi phí dự phòng gia tăng có thể gây sức ép lên lợi nhuận ngành trong năm 2027.

“Bài test thực sự với cổ đông ngân hàng sẽ tới trong những quý tới khi lợi nhuận suy giảm dưới áp lực giảm NIM, giảm tăng trưởng tín dụng và chi phí dự phòng nợ xấu tăng mạnh”, báo cáo nêu.

Đây là kịch bản rủi ro được đơn vị quản lý quỹ đưa ra, trong khi mức độ ảnh hưởng thực tế sẽ phụ thuộc vào chất lượng danh mục tín dụng và khả năng kiểm soát nợ xấu của từng ngân hàng.

Ngân hàng nào có thể được định giá cao hơn?

Trong bối cảnh triển vọng lợi nhuận chịu nhiều biến số, sự phân hóa giữa các cổ phiếu ngân hàng có thể ngày càng rõ nét.

Tại phiên thảo luận “Capital Market 2027 – Dòng vốn mới – Cấu trúc mới – Cơ hội đầu tư mới” thuộc Vietnam Investment Forum 2027 ngày 12/11, bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu Chứng khoán MB (MBS), cũng nhấn mạnh vai trò của chất lượng tài sản trong việc lựa chọn cổ phiếu ngân hàng.

Bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu Chứng khoán MB (MBS). (Ảnh: VietnamBiz).

Theo chuyên gia, NIM khó trở thành động lực cải thiện nổi bật khi các tổ chức tín dụng tiếp tục chịu áp lực tiết giảm chi phí vốn và hỗ trợ doanh nghiệp. Thay vào đó, khả năng kiểm soát rủi ro tín dụng có thể tạo ra sự khác biệt về định giá.

“Ngân hàng nào thực sự cải thiện được chất lượng tài sản trong năm 2027, tôi sẽ ưu tiên mức định giá cao hơn”, bà Hiền chia sẻ.

Những chỉ báo như tốc độ hình thành nợ nhóm 2, khả năng kiểm soát nợ xấu và mức độ bao phủ dự phòng vì vậy cần được xem xét cùng với tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận.

Một ngân hàng có định giá P/B thấp chưa chắc đã hấp dẫn hơn nếu chất lượng tài sản tiếp tục suy giảm, kéo theo nhu cầu trích lập dự phòng lớn trong tương lai. Ngược lại, những ngân hàng duy trì được bộ đệm dự phòng và khả năng sinh lời ổn định có thể có cơ sở để được thị trường đánh giá khác biệt.

Điểm giao nhau giữa nhận định của SGI Capital và chuyên gia MBS nằm ở vai trò của chất lượng tài sản đối với triển vọng ngành ngân hàng năm 2027.

Khi mặt bằng định giá đã trở về vùng thấp, cơ hội đầu tư không chỉ phụ thuộc vào mức chiết khấu so với quá khứ, mà còn nằm ở khả năng duy trì lợi nhuận và kiểm soát rủi ro trong chu kỳ tín dụng tiếp theo.

CÙNG CHUYÊN MỤC