VN-Index đóng cửa phiên 22/7 tại 1.668,5 điểm, giảm hơn 62 điểm, tương ứng 3,6%, và lùi về vùng thấp nhất kể từ tháng 4/2026. Sau bốn phiên giảm liên tiếp, chỉ số lần lượt đánh mất hai mốc 1.800 và 1.700 điểm.

Áp lực bán lan từ nhóm vốn hóa lớn sang nhiều ngành, đưa không ít cổ phiếu về vùng giá thấp nhất trong nhiều năm. Giữa bối cảnh này, lãnh đạo một số doanh nghiệp đăng ký mua lượng lớn cổ phần, trong đó có những giao dịch dự kiến cần hơn 300 tỷ đồng.

Phần lớn giao dịch hiện mới dừng ở bước đăng ký. Vì vậy, số lượng công bố chưa đồng nghĩa toàn bộ lượng cầu này đã tham gia thị trường.

Đăng ký mua xuất hiện ở vùng giá thấp nhiều năm

Tại CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (Mã: PNJ), ông Phan Quốc Công, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu với mục đích cơ cấu danh mục đầu tư cá nhân. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 17/7 đến 14/8.

Trước thời điểm đăng ký, ông Công chưa sở hữu cổ phiếu PNJ. Nếu hoàn tất, ông sẽ nắm giữ 1 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 0,2% vốn điều lệ. Tạm tính theo giá đóng cửa phiên 10/7 là 46.600 đồng/cổ phiếu, giao dịch có giá trị khoảng 46,6 tỷ đồng.

Động thái trên xuất hiện sau buổi gặp gỡ nhà đầu tư trực tuyến của PNJ, trong đó doanh nghiệp cập nhật tình hình hoạt động và trao đổi về các vấn đề liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương vừa được cơ quan chức năng triệt phá.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung cho biết một số cán bộ, nhân viên công ty thực hiện việc mua cổ phiếu thông qua người thân. Theo bà Dung, người thân trong gia đình bà cũng đã tham gia mua cổ phiếu PNJ trong ngày 6/7.

Sau đó, ông Cao Ngọc Duy, em trai bà Dung, đăng ký mua thêm 300.000 cổ phiếu PNJ từ ngày 10/7 đến 7/8, cũng với mục đích cơ cấu danh mục đầu tư cá nhân.

Ông Duy đang nắm giữ hơn 13,5 triệu cổ phiếu, tương ứng 2,64% vốn điều lệ. Nếu hoàn tất giao dịch, lượng sở hữu sẽ tăng lên hơn 13,8 triệu cổ phiếu, tương ứng khoảng 2,7% vốn.

Trên thị trường, PNJ đóng cửa phiên 22/7 tại 35.500 đồng/cổ phiếu, giảm hơn 40% trong chưa đầy một tháng và xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2/2021.

Một giao dịch khác có quy mô lớn hơn nhiều đến từ CTCP Đầu tư và Kinh doanh Nhà Khang Điền (Mã: KDH). Ông Lý Tuấn Kiệt, Phó Tổng Giám đốc Khang Điền, đăng ký mua 20 triệu cổ phiếu nhằm tăng tỷ lệ sở hữu. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 23/7 đến 21/8.

Trước giao dịch, ông Kiệt nắm giữ 623.635 cổ phiếu KDH, tương ứng 0,056% vốn. Nếu mua đủ lượng đăng ký, ông sẽ nâng sở hữu lên hơn 20,62 triệu cổ phiếu, tương ứng 1,838% vốn điều lệ. Tạm tính theo giá đóng cửa phiên 22/7 là 18.000 đồng/cổ phiếu, giao dịch có giá trị khoảng 360 tỷ đồng.

KDH gần như giảm liên tục trong khoảng một năm qua. So với đỉnh gần nhất 37.000 đồng/cổ phiếu vào đầu tháng 9/2025, thị giá đã giảm khoảng một nửa và lùi về vùng thấp nhất kể từ tháng 11/2022.

Tại CTCP Thép Nam Kim (Mã: NKG), ông Nguyễn Vinh An, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc, đăng ký mua 1 triệu cổ phiếu nhằm tăng sở hữu lên 1,6 triệu đơn vị, tương ứng 0,33% vốn điều lệ. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 27/7 đến 24/8.

NKG đóng cửa phiên 22/7 tại 10.500 đồng/cổ phiếu, giảm hơn 20% trong ba tháng. Thị giá đã quay lại vùng đáy từng xuất hiện vào tháng 4/2025 và tháng 5/2023.

Trong khi các giao dịch trên mới ở giai đoạn đăng ký, một lãnh đạo CTCP Tập đoàn Dabaco Việt Nam (Mã: DBC) đã hoàn tất việc mua cổ phiếu.

Ông Lê Quốc Đoàn, Thành viên HĐQT Dabaco, đã mua 1 triệu cổ phiếu DBC qua phương thức khớp lệnh trong giai đoạn từ ngày 17/7 đến 21/7.

Sau giao dịch, lượng sở hữu của ông Đoàn tăng từ khoảng 440.000 cổ phiếu lên 1,44 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ sở hữu tăng từ 0,1% lên 0,33%. Theo vùng thị giá trong thời gian thực hiện, số tiền ông Đoàn chi ra ước khoảng 16-17 tỷ đồng.

DBC đã giảm khoảng 40% trong một năm, đóng cửa phiên 22/7 tại 16.000 đồng/cổ phiếu, thấp nhất kể từ tháng 11/2023.

Không phải cổ phiếu nào cũng đang ở đáy

Trường hợp CTCP Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer - Mã: MCH) có diễn biến giá khác với các cổ phiếu trên.

Ông Trương Công Thắng, Tổng Giám đốc kiêm Thành viên HĐQT Masan Consumer, đăng ký mua 2,7 triệu cổ phiếu MCH. Giao dịch dự kiến được thực hiện từ ngày 28/7 đến 26/8.

Nếu hoàn tất, lượng cổ phiếu do ông Thắng nắm giữ sẽ tăng từ hơn 4,1 triệu đơn vị lên hơn 6,8 triệu đơn vị. Tỷ lệ sở hữu tương ứng tăng từ 0,315% lên 0,522% vốn điều lệ. Tạm tính theo giá đóng cửa phiên 22/7 là 134.800 đồng/cổ phiếu, ông Thắng cần chi khoảng 364 tỷ đồng để mua đủ lượng đăng ký.

MCH đã giảm 25% kể từ đầu năm. Tuy nhiên, tính trong 12 tháng gần nhất, cổ phiếu vẫn tăng 43%.

Như vậy, giao dịch này xuất hiện sau một nhịp điều chỉnh mạnh từ đầu năm, thay vì tại vùng thấp nhất nhiều năm. Diễn biến này cho thấy không thể đặt toàn bộ các giao dịch vào cùng một câu chuyện. Có trường hợp diễn ra sau chu kỳ giảm kéo dài, nhưng cũng có giao dịch xuất hiện khi cổ phiếu điều chỉnh từ vùng giá cao hơn.

Tác động thực tế còn phụ thuộc thanh khoản

Việc lãnh đạo đăng ký mua cổ phiếu trong giai đoạn thị giá giảm sâu có thể góp phần củng cố tâm lý nhà đầu tư. Ít nhất, các động thái này cho thấy người nội bộ sẵn sàng gia tăng lợi ích kinh tế gắn với doanh nghiệp tại vùng giá hiện tại.

Tuy nhiên, con số hàng triệu cổ phiếu chưa phản ánh đầy đủ khả năng tác động lên cung cầu. Quy mô giao dịch cần được đặt cạnh tổng lượng cổ phiếu lưu hành, thanh khoản bình quân và khoảng thời gian thực hiện.

Cùng một lượng mua, ảnh hưởng có thể khác đáng kể giữa cổ phiếu giao dịch sôi động và mã có thanh khoản thấp. Với những cổ phiếu khớp hàng triệu đơn vị mỗi phiên, lượng đăng ký có thể chỉ chiếm một phần nhỏ giao dịch. Ngược lại, ở các mã giao dịch thưa hơn, cùng một khối lượng có thể tạo ảnh hưởng rõ hơn đến cung cầu trong một số phiên.

Phương thức giao dịch cũng là yếu tố cần tính đến. Nếu thực hiện qua khớp lệnh, lực cầu có thể đi trực tiếp vào thị trường. Trong trường hợp giao dịch thỏa thuận, tác động lên cung cầu trên bảng điện thường thấp hơn.

Bên cạnh đó, thời gian đăng ký thường kéo dài trong nhiều tuần, nên lượng mua có thể được phân bổ qua nhiều phiên thay vì xuất hiện cùng lúc.

Ở chiều tích cực, các đăng ký mua vẫn có thể phát đi tín hiệu về mức độ đồng hành của lãnh đạo với doanh nghiệp, nhất là khi người mua nâng sở hữu đáng kể hoặc lần đầu nắm giữ cổ phiếu. Dù vậy, phần lớn trường hợp hiện mới dừng ở kế hoạch. Kết quả giao dịch sẽ là cơ sở rõ hơn để đánh giá sức nặng của những tín hiệu này.