Tại Data Talk | Market Insight với chủ đề “TTCK Việt Nam sau nâng hạng – dòng tiền sẽ thực sự đi đâu?”, ông Nguyễn Thành Trung cho rằng nhà đầu tư không nên chỉ nhìn câu chuyện nâng hạng qua con số vốn ETF dự kiến giải ngân vào thị trường chứng khoán.

Theo ông, các ước tính hiện nay chủ yếu cho thấy khoảng 1,5-4 tỷ USD vốn thụ động có thể vào Việt Nam. Tuy nhiên, nếu đặt cạnh các dòng vốn lớn khác của nền kinh tế như FDI, kiều hối hay quy mô dự trữ ngoại hối, con số này không quá lớn về mặt vĩ mô.

Điểm quan trọng hơn, theo ông Trung, nằm ở việc nâng hạng có thể làm thay đổi phạm vi đầu tư của các tổ chức quốc tế.

Nâng hạng mở rộng cửa cho dòng vốn chủ động

Ông Trung cho biết trước đây nhiều quỹ lớn trên thế giới có tôn chỉ đầu tư không tập trung vào các thị trường cận biên. Khi Việt Nam chuyển lên nhóm thị trường mới nổi, thị trường sẽ bắt đầu được đưa vào phạm vi theo dõi và xem xét phân bổ của các quỹ này.

Theo ông, một số tổ chức quốc tế lớn đã mở tài khoản tại Việt Nam trong 1-2 năm gần đây. Khác với các quỹ thụ động phải phân bổ vốn theo tỷ trọng chỉ số, các quỹ chủ động có thể quyết định quy mô giải ngân dựa trên triển vọng của nền kinh tế, chất lượng doanh nghiệp và cơ hội đầu tư thực tế.

Do đó, quy mô dòng vốn chủ động có thể lớn hơn đáng kể nếu Việt Nam duy trì được triển vọng tăng trưởng và cải thiện chất lượng thị trường.

Bên cạnh đó, ông Trung cho rằng câu chuyện dòng vốn sau nâng hạng không nên chỉ giới hạn ở thị trường cổ phiếu.

Một thị trường khác có quy mô lớn là thị trường nợ và các tài sản thu nhập cố định. Theo ông, nhà đầu tư nước ngoài mới tiếp cận Việt Nam có thể thận trọng với cổ phiếu do mức độ biến động cao hơn, trong khi các tài sản có thu nhập cố định và tài sản bảo đảm có thể phù hợp hơn với khẩu vị của nhiều tổ chức.

“Nếu mở rộng ra không chỉ vốn thụ động, mà còn vốn chủ động vào doanh nghiệp, các deal fixed income, thậm chí fixed income của quốc gia như trái phiếu chính phủ, thì quy mô lớn hơn rất nhiều so với con số 1-2 tỷ USD của dòng vốn thụ động”, ông Trung nhận định.

Theo ông, trong bối cảnh này, những thương vụ có quy mô 5-7 tỷ USD có thể xuất hiện nhiều hơn nếu thị trường vốn Việt Nam đủ khả năng hấp thụ.

Dòng vốn lớn chỉ đến khi thị trường có thêm hàng hóa và hạ tầng

Đối với dự báo từng được lãnh đạo Dragon Capital đưa ra rằng dòng vốn vào Việt Nam trong 5 năm tới có thể đạt khoảng 50 tỷ USD, ông Trung cho rằng con số này có cơ sở nếu nhiều điều kiện cùng được cải thiện.

Hiện tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam vào khoảng 10-11% trên quy mô thị trường khoảng 400 tỷ USD. Theo ông Trung, nếu đến năm 2030 Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn MSCI, quy mô hàng hóa trên thị trường tăng lên và tỷ lệ sở hữu ngoại có thể cải thiện lên mức tương đương một số thị trường trong khu vực, lượng vốn vào Việt Nam sẽ lớn hơn đáng kể.

Một trong những yếu tố quan trọng là nguồn hàng trên thị trường.

Ông Trung dẫn câu chuyện thoái vốn Nhà nước, cho rằng tỷ lệ vốn Nhà nước hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong vốn hóa thị trường niêm yết. Việc giảm tỷ lệ sở hữu tại một số doanh nghiệp lớn có thể bổ sung thêm lượng cổ phiếu chất lượng và tăng khả năng hấp thụ vốn ngoại.

Yếu tố thứ hai là hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường.

Theo ông, việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm, cùng các dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư quốc tế như Global Broker, có thể giúp giảm các rào cản kỹ thuật khi tổ chức nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam. Đây cũng là một trong những điều kiện quan trọng nếu Việt Nam muốn tiến gần hơn tới các chuẩn mực của MSCI.

Ngoài ra, quy mô dự trữ ngoại hối cũng là biến số cần theo dõi khi dòng vốn quốc tế vào và ra với quy mô lớn hơn. Theo ông Trung, nếu dự trữ ngoại hối được cải thiện trong những năm tới, khả năng kiểm soát rủi ro tỷ giá khi dòng vốn lớn dịch chuyển cũng sẽ tốt hơn.

Từ góc nhìn này, nâng hạng FTSE mới chỉ là một bước mở đầu. Giá trị lớn hơn nằm ở việc thị trường Việt Nam có thể mở rộng tập nhà đầu tư tiếp cận, tăng lượng hàng hóa đủ chất lượng và tạo điều kiện cho nhiều loại dòng vốn khác ngoài ETF tham gia.

Khi đó, câu chuyện dòng vốn sau nâng hạng sẽ không còn chỉ là vài tỷ USD mua cổ phiếu theo chỉ số, mà có thể mở rộng sang vốn chủ động, đầu tư chiến lược và thị trường nợ với quy mô lớn hơn nhiều.