UBND TP Hà Nội đã có Tờ trình về việc thông qua Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm kèm theo Dự thảo Nghị quyết để HĐND TP xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 1 - Khóa XVII sắp diễn ra.

Tờ trình của UBND TP đã thông tin về các định hướng mới, vượt trội, đột phá trong đồ án quy hoạch này.

Theo đó, thành phố thay đổi mạnh mẽ về tư duy, phương pháp: Chuyển từ quy hoạch hàn lâm sang quy hoạch hành động. Quy hoạch được gắn liền với chương trình, kế hoạch thực hiện, làm cơ sở để triển khai ngay các dự án động lực mang tính chiến lược của Thủ đô; phát triển đô thị gắn chặt với phát triển hạ tầng, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị để khắc phục triệt để các điểm nghẽn của các đô thị lớn.

Thành phố đề xuất 11 nhóm giải pháp đột phá, trong đó có “Đột phá về thiết chế tại các cực tăng trưởng, kéo giãn dân cư nội đô”.

Với nhóm giải pháp này, thành phố đề xuất thiết lập các Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại các cực phát triển trọng điểm.

“Tiêu biểu là định hướng xây dựng Khu thương mại tự do gắn với đô thị Sân bay phía Bắc (Đông Anh - Sóc Sơn) và đô thị Khoa học Công nghệ phía Tây (Hòa Lạc). Các mô hình này sẽ được áp dụng hệ thống cơ chế, chính sách vượt trội, tạo động lực mới để Thủ đô hội nhập và cạnh tranh quốc tế”, nội dung Tờ trình nêu.

Theo tìm hiểu, trước đây, khái niệm Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt từng được nhắc tới từ năm 2018, trong dự thảo Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt từng được trình ra Quốc hội. Theo dự Luật này thì ba địa điểm được đề xuất thành lập Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt khi đó là Phú Quốc, Bắc Vân Phong và Vân Đồn. Tuy nhiên, dự thảo Luật khi đó chưa được thông qua.

Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành, Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt là địa bàn có vị trí chiến lược, được tổ chức theo mô hình đặc thù, được áp dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, vùng và cả nước. Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội quyết định thành lập.

Liên quan đến các cực phát triển, Tờ trình về việc thông qua Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm cho biết, thành phố đề xuất quy hoạch 9 cực tăng trưởng, gồm:

(1) Đô thị Trung tâm (Hữu ngạn Sông Hồng): Đô thị lõi lịch sử và Mở rộng: Cực Văn hóa - Lịch sử - chính trị (chính trị – hành chính – tài chính – văn hóa của Thủ đô) và đô thị Olympic. Diện tích: 59.308 ha. Dân số đến 2045: 6.300.000 người. Dân số đến 2065: 6.500.000 người.

(2) Cực phía Bắc (thuộc vùng Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ): Cực Động lực Hội nhập (Đô thị dịch vụ, thương mại quốc tế, tài chính, logistics gắn với Cảng hàng không quốc tế cửa ngõ Nội Bài; trung tâm công nghiệp, công nghệ cao). Diện tích: 37.959 ha. Dân số đến 2045: 2.300.000 người. Dân số đến 2065: 2.600.000 người.

(3) Cực phía Đông (thuộc vùng Gia Lâm - Long Biên cũ): Cực Động lực Cửa ngõ và Thương mại Dịch vụ (Phát triển các tổ hợp thương mại quy mô vùng, cảng cạn (ICD), trung tâm logistics hiện đại gắn với trục QL 5 và Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng kết nối Thủ đô với tam giác kinh tế động lực phía Đông (Hải Phòng - Quảng Ninh). Diện tích: 16.482 ha. Dân số đến 2045: 1.100.000 người. Dân số đến 2065: 1.500.000 người.

(4) Cực phía Nam – Đô thị trung tâm (thuộc vùng Phú Xuyên - Ứng Hòa cũ): Cực Động lực Công nghiệp và Logistics (Đô thị logistics – công nghiệp công nghệ cao – nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ liên vùng, đầu mối giao thông đa phương thức gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội, đường sắt tốc độ cao, cảng sông). Diện tích: 9.812 -11.784 ha. Dân số đến 2045: 350.000 người. Dân số đến 2065: 850.000 người.

(5) Cực phía Nam, Tây Nam là đô thị Vân Đình – Đại Nghĩa: Đô thị cảnh quan sinh thái hai bên sông và di sản, tín ngưỡng gắn với Sân bay thứ 2 phía Nam Hà Nội. Diện tích: 5.603 – 8.899 ha. Dân số đến 2045: 200.000 người. Dân số đến 2065: 350.000 người.

(6) Cực phía Tây Nam (thuộc vùng Xuân Mai – Chương Mỹ cũ): Đô thị Giáo dục, Đào tạo, Y tế gắn với nghỉ dưỡng sinh thái). Diện tích: 3.660 - 4.641 ha. Dân số đến 2045: 200.000 người. Dân số đến 2065: 350.000 người.

(7) Cực phía Tây (Hòa Lạc): Đô thị Khoa học Công nghệ, đổi mới sáng tạo & Giáo dục. Trọng tâm là Khu CNC Hòa Lạc và Đại học Quốc gia. Gắn kết với trục phát triển kết nối các tỉnh phía Tây (Phú Thọ, Sơn La, Thanh Hóa,…); Diện tích: 10.099 ha. Dân số đến 2045: 400.000 người. Dân số đến 2065: 850.000 người.

(8) Cực phía Tây Bắc (đô thị Sơn Tây – Ba Vì): Đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng gắn với rừng quốc gia, núi Tản - sông Đà, nhiệm vụ an ninh quốc phòng; kết nối với các đô thị Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc, Việt Trì – Phú Thọ. Diện tích: 9.782 - 11.125 ha. Dân số đến 2045: 250.000 người. Dân số đến 2065: 400.000 người.

(9) Cực Sông Hồng (không gian Trung tâm cảnh quan đặc biệt, Tài chính, DVTM, du lịch,…). Diện tích: 14.751 ha.