Hướng tuyến metro Thủ Thiêm - sân bay Long Thành sẽ mở qua TP HCM
Hướng tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành là 2 dự án dự kiến được khởi công vào nửa đầu năm nay, nhằm kết nối trung tâm TP HCM với sân bay Long Thành - dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng ngay năm nay. Trong đó, theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi được tỉnh Đồng Nai công bố, đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được liên danh tư vấn đề xuất đầu tư có chiều dài 41,8 km, trong đó, đoạn qua TP HCM dài hơn 11,7 km và qua Đồng Nai dài hơn 30 km.
Về hướng tuyến qua địa bàn TP HCM, theo phương án đề xuất trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, tuyến bắt đầu từ ga Thủ Thiêm. Ga Thủ Thiêm là nhà ga quan trọng của các tuyến bao gồm Bến Thành - Thủ Thiêm; Thủ Thiêm - Long Thành và đường sắt cao tốc Bắc - Nam trong tương lai. Cùng với đó, gần vị trí xây dựng ga Thủ Thiêm là nút giao thông An Phú - nút giao lớn nhất TP HCM hiện cũng đang được thi công, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng ngay trong năm nay.
Tuyến sau đó đi song song về bên phải đường bộ cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Sau khi giao cắt với đường Vành đai 3 TP HCM, tuyến rẽ phải đi song song về bên trái tuyến đường này và tiếp tục vượt sông Đồng Nai tại vị trí cách tim cầu Nhơn Trạch khoảng 62,5 m về phía thượng lưu.
Khu vực đoạn tuyến đi song song với đường cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây. Theo tìm hiểu của người viết, vừa qua, TP HCM đã khởi công tuyến từ Tham Lương về Bến Thành (trong đó có phần liên quan Cảng hàng không Tân Sơn Nhất). Dự kiến trong tháng 4 sẽ đẩy nhanh để khởi công tiếp đoạn từ Bến Thành đi Thủ Thiêm và tháng 6 sẽ tập trung khởi công tuyến từ Thủ Thiêm đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Trục cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây hiện cũng đang được thực hiện nâng cấp, mở rộng, dự án này đang được đẩy nhanh tiến độ nhằm mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2026. Đây là công trình giao thông cấp bách, giữ vai trò huyết mạch trong việc kết nối vùng và phục vụ khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong tương lai.
Dự án có tổng mức đầu tư 16.386 tỷ đồng. Cơ cấu nguồn vốn bao gồm 6.500 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước (chiếm 39,67%) và 9.886 tỷ đồng do VEC huy động (chiếm 60,33%). Trong phần vốn huy động, VEC sử dụng 937 tỷ đồng vốn tự có và vay thương mại 8.949 tỷ đồng.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, hệ thống đường sắt đô thị kết nối sân bay Long Thành với TP HCM dự kiến phát triển 3 trục chính. Trong đó, trục Tân Sơn Nhất - Tham Lương - Bến Thành - Thủ Thiêm - Long Thành đang được xúc tiến triển khai. Ở trục này, đoạn Bến Thành - Tham Lương của tuyến metro số 2 đã khởi công ngày 15/1/2026; đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và đoạn Thủ Thiêm - Long Thành đang được gấp rút hoàn thiện hồ sơ. Theo lãnh đạo TP HCM, tuyến đường sắt đô thị số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành mạng lưới giao thông đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ, đồng thời là mắt xích then chốt trong liên kết vùng chiến lược giữa TP HCM và tỉnh Đồng Nai.
Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành sẽ có thiết kế đường đôi, khổ đường 1.435 mm, tốc độ thiết kế 120 km/h. Toàn tuyến dự kiến có 20 ga, gồm 16 ga trên cao và 4 ga ngầm, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 84.753 tỷ đồng. Với mục tiêu khởi công trước 30/6, TP HCM đang xem xét giao nhà đầu tư nghiên cứu triển khai dự án này.
Đoạn tuyến đi dọc tuyến Vành đai 3 TP HCM, đi song song với cầu Phước An, vượt sông Soài Rạp, kết nối sang tỉnh Đồng Nai.
Trong giai đoạn 2026 - 2030, TP HCM dự kiến tập trung triển khai 10 tuyến đường sắt (bao gồm cả các tuyến làm trước và các tuyến chuyển tiếp hoàn thành vào giai đoạn 2030 - 2035) với tổng số vốn cho kế hoạch này là 345.000 tỷ đồng. Hiện nay, TP HCM mới chỉ cân đối được khoảng 40%, tương đương 125.000 tỷ đồng.
Đồng thời, thành phố cũng kiến nghị Ngân sách Trung ương cân đối bổ sung khoảng 220.000 tỷ đồng để đảm bảo hoàn thành hệ thống đường sắt đô thị theo đúng kế hoạch đề ra.