Tăng trưởng cao kéo theo bài toán vốn lớn hơn

Triển vọng năm 2027 đang được đặt trên một nền tăng trưởng cao của năm nay.

Trong cập nhật triển vọng kinh tế công bố cuối tháng 9, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2027 từ 7% lên 7,6%. Tổ chức này cho rằng triển vọng tiếp tục được hỗ trợ bởi đầu tư công, công nghiệp chế biến - chế tạo, nhu cầu trong nước và dòng vốn FDI.

Tuy nhiên, ADB cũng lưu ý một số rủi ro từ bên ngoài như nhu cầu toàn cầu suy yếu, điều kiện tài chính quốc tế kém thuận lợi hơn và biến động giá năng lượng. Ở trong nước, tốc độ tăng tín dụng cao cũng đặt ra yêu cầu thận trọng hơn với ổn định tài chính.

Ở kịch bản tích cực hơn, trong báo cáo chiến lược 2027 công bố gần đây, SSI Research dự báo GDP có thể tăng 9–9,5%, với đầu tư xây dựng, sản xuất chế biến - chế tạo và dịch vụ là các động lực chính.

Kịch bản này không dựa trên giả định chi phí vốn sẽ giảm mạnh. SSI Research kỳ vọng đầu tư công tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng khi nhiều dự án bước vào giai đoạn xây dựng, nhưng cũng lưu ý giải ngân vốn chưa đồng nghĩa ngay với sản lượng mới. Tiến độ thi công, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và năng lực nhà thầu vẫn quyết định hiệu quả thực tế của dòng vốn.

Trong một chia sẻ gần đây cuối tháng 10, ông Phạm Lưu Hưng, Giám đốc SSI Research, cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao trong năm tới sẽ tạo nhu cầu vốn lớn hơn cho hạ tầng, sản xuất và hoạt động kinh doanh. Theo ông, khả năng huy động và phân bổ nguồn lực sẽ trở thành một trong những bài toán quan trọng của năm 2027.

Như vậy, câu hỏi của năm 2027 không chỉ là GDP có thể tăng bao nhiêu. Một tốc độ tăng trưởng cao hơn đồng thời kéo theo câu hỏi về lượng vốn cần thiết, nguồn tài trợ cho đầu tư và khả năng chuyển vốn thành năng lực sản xuất thực tế.

Với doanh nghiệp, bài toán nằm ở việc nên chuẩn bị nguồn lực, kế hoạch đầu tư và tốc độ mở rộng ở mức nào. Với nhà đầu tư, câu hỏi là những ngành và nhóm tài sản nào có thể hưởng lợi khi một chu kỳ đầu tư mới được kích hoạt.

Đây cũng là lớp vấn đề đầu tiên dự kiến được đặt ra tại VIF 2027. Trong phiên thảo luận về kinh tế vĩ mô và nguồn lực cho chu kỳ tăng trưởng mới, các góc nhìn từ chuyên gia, tổ chức tài chính và doanh nghiệp sẽ giúp đặt mục tiêu tăng trưởng cạnh bài toán vốn cần thiết để hiện thực hóa mục tiêu đó, thay vì nhìn GDP như một con số độc lập. 

Vốn nhiều hơn chưa chắc đi cùng chi phí vốn thấp hơn

Nhu cầu vốn cao lại xuất hiện trong bối cảnh dư địa giảm mạnh lãi suất không còn rộng.

SSI Research xây dựng kịch bản năm 2027 trên giả định chi phí vốn duy trì ở mức cao. Trong một chia sẻ với nhà đầu tư giữa tháng 10, ông Nguyễn Hoàng Linh, Kinh tế trưởng VCBF, cũng cho rằng mặt bằng lãi suất trong nước khó giảm đáng kể trong ngắn hạn do nhu cầu vốn còn lớn và áp lực tỷ giá.

Theo ông Linh, để hướng tới tốc độ tăng trưởng cao, Việt Nam cần duy trì đầu tư lớn trong khi hệ thống ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn chủ yếu. Việc duy trì chênh lệch lãi suất phù hợp với USD cũng có vai trò hạn chế tâm lý nắm giữ ngoại tệ và hỗ trợ ổn định tỷ giá.

Ông Phạm Lưu Hưng cũng cho rằng lãi suất có thể hạ nhiệt trong năm 2027 nhưng khó giảm sâu ngay trong những quý đầu năm. Một phần áp lực nằm ở nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án lớn, trong khi tốc độ quay vòng vốn còn phụ thuộc tiến độ thi công và giải ngân thực tế.

Điều này tạo ra một bài toán hai chiều. Doanh nghiệp cần thêm vốn để đầu tư, mở rộng công suất và triển khai dự án, nhưng chi phí vốn cao hơn lại làm tăng yêu cầu về hiệu quả của khoản đầu tư. Với nhà đầu tư, lãi suất cũng trở thành mức tham chiếu khi so sánh lợi suất kỳ vọng giữa tiền gửi, trái phiếu, cổ phiếu và các loại tài sản khác.

Nói cách khác, chi phí vốn không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp đi vay hay hệ thống ngân hàng. Nó còn tác động trực tiếp tới định giá tài sản, lợi suất kỳ vọng và cách nhà đầu tư phân bổ vốn giữa các kênh.

Trong bối cảnh đó, việc phát triển các nguồn vốn ngoài hệ thống ngân hàng trở nên quan trọng hơn. VCBF cho rằng về trung và dài hạn, mở rộng các kênh huy động trên thị trường vốn có thể giảm bớt áp lực cung ứng vốn lên các tổ chức tín dụng. SSI Research cũng đề cập tới khả năng phát triển những công cụ như trái phiếu PPP hay trái phiếu hạ tầng, dù chưa kỳ vọng các kênh này tạo ra hỗ trợ lớn ngay trong năm 2027.

Vì vậy, IPO, phát hành cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp hay M&A không chỉ là câu chuyện riêng của từng thương vụ. Chúng còn phản ánh khả năng thị trường vốn chia sẻ vai trò cung ứng nguồn lực với hệ thống tín dụng trong một chu kỳ tăng trưởng cần lượng vốn lớn hơn.

Bài toán này cũng sẽ xuất hiện ở nhiều lớp nội dung tại VIF 2027. Việc đặt cạnh nhau góc nhìn từ ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và doanh nghiệp có thể giúp người tham dự nhìn cùng một bài toán vốn từ nhiều phía: người cung cấp vốn, người huy động vốn và người quyết định phân bổ vốn.

Sự khác biệt giữa các nhóm có thể nằm ở cách đánh giá chi phí vốn hay mức độ sẵn sàng của dòng tiền, nhưng điểm gặp nhau vẫn là câu hỏi: nguồn lực cho tăng trưởng sẽ được huy động qua những kênh nào và với mức giá ra sao? 

Dòng vốn quốc tế sẽ thực sự đi vào đâu?

Nếu nguồn vốn trong nước là một nửa bài toán, năm 2027 còn được chú ý bởi khả năng thu hút thêm dòng tiền quốc tế.

Theo lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào FTSE Global Equity Index Series, tỷ trọng được phân bổ qua bốn giai đoạn, lần lượt 10% vào tháng 9/2026, 20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6 và 35% còn lại vào tháng 9/2027. Như vậy, phần lớn quá trình phân bổ dự kiến diễn ra trong năm tới.

SSI Research ước tính trong kịch bản cơ sở, nếu tỷ trọng Việt Nam duy trì quanh 0,49%, tổng dòng vốn thụ động tích lũy qua bốn giai đoạn có thể vào khoảng 2,21 tỷ USD. Trong kịch bản tỷ trọng tăng dần, quy mô có thể lớn hơn đáng kể, song đây vẫn là các ước tính phụ thuộc vào tỷ trọng thực tế và diễn biến thị trường.

Quan trọng hơn, vốn thụ động chỉ là một phần của câu chuyện nâng hạng.

Trong chia sẻ với nhà đầu tư giữa tháng 10, các chuyên gia của VCBF cho rằng các quỹ chủ động thường cần khoảng 6–9 tháng để nghiên cứu, đánh giá doanh nghiệp và thực hiện phân bổ sau khi một thị trường được nâng hạng. Điều đó khiến năm 2027 trở thành giai đoạn thị trường có thể bắt đầu nhìn rõ hơn phản ứng của nhóm nhà đầu tư tổ chức dài hạn.

Nhưng nâng hạng mới chỉ mở thêm cánh cửa tiếp cận. Dòng vốn chủ động vẫn phải đặt Việt Nam cạnh các thị trường khác về định giá, thanh khoản, chất lượng doanh nghiệp, minh bạch thông tin và triển vọng lợi nhuận. Vì vậy, câu hỏi đáng quan tâm không chỉ là bao nhiêu tỷ USD có thể chảy vào, mà còn là Việt Nam có thể giữ được dòng vốn dài hạn đến mức nào.

Nếu dòng tiền quốc tế gia tăng, câu hỏi tiếp theo là ai có khả năng hấp thụ nguồn vốn đó. Những doanh nghiệp có quy mô đủ lớn, quản trị minh bạch, nhu cầu huy động vốn và câu chuyện tăng trưởng rõ ràng có thể có lợi thế hơn; trong khi IPO, M&A và các đợt phát hành mới sẽ là những phép thử cho khả năng mở rộng quy mô của thị trường vốn. 

Với nhà đầu tư tổ chức, vấn đề không chỉ là Việt Nam có được thêm vào một bộ chỉ số hay không, mà là chất lượng cơ hội đầu tư sau cánh cửa nâng hạng. Với doanh nghiệp, đây lại là câu chuyện về khả năng đáp ứng những tiêu chuẩn cao hơn về quy mô, minh bạch và quản trị để tiếp cận nguồn vốn quốc tế.

Đây cũng là nhóm vấn đề dự kiến được đào sâu tại VIF 2027, từ triển vọng dòng vốn quốc tế, khả năng hấp thụ vốn của thị trường Việt Nam đến những thay đổi có thể xuất hiện trong cấu trúc thị trường vốn.

Việc các câu hỏi này được đặt cạnh nhau cũng là một trong những điểm đáng chú ý của chương trình. Thay vì nhìn tăng trưởng, chi phí vốn hay dòng tiền quốc tế như những câu chuyện riêng rẽ, VIF 2027 hướng tới việc kết nối các biến số này trong cùng một bức tranh, qua đó làm rõ tác động tới hoạt động kinh doanh và quyết định đầu tư.

Tăng trưởng cao hơn vì thế mới chỉ là điểm khởi đầu. Phía sau năm 2027 là một chuỗi câu hỏi liên kết với nhau: nền kinh tế cần bao nhiêu vốn, vốn đến từ đâu, mức giá phải trả là bao nhiêu, dòng tiền quốc tế có thực sự tăng lên và cuối cùng nguồn lực sẽ được phân bổ vào đâu.

Đó cũng là sợi chỉ xuyên suốt Vietnam Investment Forum 2027, diễn ra ngày 12/11 tại Hà Nội. Các chuyên gia, nhà quản lý quỹ, đại diện tổ chức tài chính và doanh nghiệp dự kiến sẽ cùng phân tích những biến số này, từ đó cung cấp thêm góc nhìn để người tham dự đánh giá các kịch bản kinh doanh và đầu tư cho năm tới.