Trong thư gửi nhà đầu tư ngày 7/1, ông Petri Deryng, nhà điều hành PYN Elite Fund, nhận định thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một năm “đặc biệt” khi VN-Index tăng 40,9%, trong đó cổ phiếu VIC của Vingroup ghi nhận mức tăng lên tới 736%.

Theo ông Deryng, riêng cổ phiếu VIC chiếm khoảng 16% vốn hoá VN-Index, còn tổng vốn hoá các cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup vượt 20%. Với mức tăng phi mã của VIC, vốn hóa thị trường của doanh nghiệp này vào cuối năm 2025 đạt khoảng 42 tỷ euro, trở thành công ty có giá trị lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Lãnh đạo PYN Elite cho biết chính sự bứt phá của VIC đã đóng vai trò quyết định trong mức tăng mạnh của VN-Index. Nếu loại 4 cổ phiếu thuộc “họ Vin” (VIC, VHM, VRE, VPL) khỏi chỉ số, hiệu suất của VN-Index trong năm 2025 chỉ còn khoảng 12,9%, thấp hơn rất nhiều so với con số công bố chính thức.

Lý giải việc không nắm giữ VIC, ông Petri Deryng cho rằng Vingroup đang được hưởng lợi từ các dự án công quy mô lớn và định hướng phát triển của Chính phủ Việt Nam, song các dòng tiền tương lai của tập đoàn lại rất khó dự báo. Trong những năm gần đây, mức độ đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp gia tăng nhanh, khi mảng xe điện tiếp tục thua lỗ và tiêu tốn phần lớn nguồn lực tạo ra từ hoạt động bất động sản.

Theo PYN Elite, tỷ lệ nghĩa vụ nợ so với vốn chủ sở hữu của Vingroup đã tăng lên trên 500%, trong khi cấu trúc các khoản phải thu – phải trả chéo giữa các công ty trong cùng tập đoàn được đánh giá là phức tạp và khó theo dõi. Những yếu tố này khiến quỹ không thể xác lập được một mức giá trị hợp lý dài hạn cho cổ phiếu.

Bên cạnh đó, ông cho biết các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài chuyên nghiệp đã liên tục giảm tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu “họ Vin” trong nhiều năm. Riêng với VIC, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại đã giảm từ 10% về 3% trong năm 2025. Thực tế này cũng phản ánh quan điểm thận trọng tương tự của nhiều quỹ chủ động lớn đang hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Việc không nắm giữ VIC khiến hiệu suất của nhiều quỹ chủ động, trong đó có PYN Elite, thấp hơn đáng kể so với VN-Index trong năm 2025. Tuy nhiên, ông cho rằng mức tăng “phi thường” của cổ phiếu này là điều rất khó dự báo trước.

Người đứng đầu PYN Elite cho biết quỹ không mua cổ phiếu “họ Vin” trong suốt nhịp tăng mạnh năm 2025 và hiện cũng chưa xem xét tham gia, do việc tính toán giá trị hợp lý dài hạn của các cổ phiếu này vẫn gặp nhiều bất định.

Trước đó, trong thư cuối tháng 12/2025, ông cũng đề cập tới vấn đề định giá của VIC. Dẫn theo một số tổ chức phân tích, đà tăng của VIC trong năm 2025 mang tính “quá đà”. Ước tính cho thấy hệ số P/E của VIC năm 2025 lên tới 1.361 lần và ngay cả khi lợi nhuận tăng mạnh, P/E dự phóng năm 2027 vẫn ở mức khoảng 261 lần, cao hơn nhiều so với mặt bằng chung thị trường.