Kết thúc 9 tháng đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua nhiều biến động khi chịu áp lực từ câu chuyện lãi suất, tỷ giá và chính sách của Fed.

Tháng 9 cũng đánh dấu một cột mốc của thị trường khi việc nâng hạng chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.

Tính từ đầu năm, khối ngoại bán ròng 98.291 tỷ đồng trên HOSE, trong khi khối tự doanh bán ròng hơn 4.370 tỷ đồng.

VN-Index khép lại tháng 9 ở gần 1.769 điểm, thấp hơn khoảng 19 điểm, tương đương hơn 1%, so với phiên giao dịch đầu tiên của năm. Tuy nhiên, mức biến động của chỉ số không phản ánh hết diễn biến của từng cổ phiếu.

Trên HOSE, nhiều mã tăng hàng chục, thậm chí hàng trăm phần trăm trong 9 tháng đầu năm, trong khi không ít cổ phiếu mất hơn một nửa thị giá. 

PET, BSR lọt top tăng mạnh nhất 9 tháng

ASP là cổ phiếu tăng mạnh nhất với mức tăng 245% sau 9 tháng. Thị giá tăng từ 4.690 đồng lên 16.200 đồng/cổ phiếu, trong khi thanh khoản bình quân đạt gần 190.000 đơn vị mỗi phiên.

PET đứng thứ hai với mức tăng 129%, từ 23.108 đồng lên 53.000 đồng/cổ phiếu. Đây cũng là một trong những mã có thanh khoản đáng kể trong nhóm khi bình quân hơn 1,23 triệu cổ phiếu được giao dịch mỗi phiên.

VVS tăng 104%, BSR tăng 96%, HHP tăng 70% và PVP tăng 64%. Trong đó, BSR nổi bật với thanh khoản bình quân hơn 16 triệu cổ phiếu mỗi phiên, cao nhất trong cả hai nhóm.

HII tăng 58%, VBB tăng 50%, MDG tăng 40% và PVT tăng 39%. PVT cũng có thanh khoản cao khi bình quân gần 6,68 triệu cổ phiếu được giao dịch mỗi phiên.

Tuy nhiên, mức tăng giá không phải lúc nào cũng đi cùng thanh khoản lớn. MDG tăng 40% nhưng chỉ ghi nhận khoảng 7.700 cổ phiếu được giao dịch bình quân mỗi phiên. VBB cũng tăng 50% nhưng thanh khoản chưa đến 100.000 đơn vị.

Tính trên 10 cổ phiếu trong bảng, thanh khoản bình quân của nhóm tăng đạt khoảng 2,67 triệu cổ phiếu/phiên. Con số này chịu ảnh hưởng lớn từ BSR và PVT; nếu xét trung vị, thanh khoản ở mức khoảng 590.000 cổ phiếu/phiên.

Mức tăng trung bình của 10 cổ phiếu đạt 89,5%, trong khi mức tăng trung vị là 67%.

PNJ và KDH cùng giảm sâu

Ở chiều ngược lại, VPG là cổ phiếu giảm mạnh nhất với mức giảm 73%, từ 5.020 đồng xuống 1.350 đồng/cổ phiếu. Thanh khoản bình quân đạt khoảng 259.000 đơn vị mỗi phiên.

ACC giảm 70%, FIR giảm 66%, trong khi PNJ giảm 61%, từ 63.884 đồng xuống 24.750 đồng/cổ phiếu. KOS, APG và JVC cùng giảm 59%, ST8 giảm 57%, còn TTF và KDH cùng giảm 52%.

PNJ là một trong những mã có thanh khoản lớn nhất nhóm giảm với bình quân hơn 3,27 triệu cổ phiếu mỗi phiên. KDH đạt gần 4,89 triệu đơn vị, cao nhất nhóm này.

Diễn biến của PNJ cũng gắn với một câu chuyện riêng của doanh nghiệp. Trước phiên 2/10, cổ phiếu đã có chuỗi 4 phiên giảm sàn liên tiếp từ ngày 28/9 đến 1/10. Tính từ đầu tháng 7, PNJ giảm khoảng 61%, từ 63.100 đồng/cổ phiếu tại phiên 2/7 xuống 24.750 đồng/cổ phiếu trong phiên 1/10.

Đà giảm diễn ra sau thông tin công ty con của PNJ liên tới đường dây buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương từ Hong Kong về Việt Nam xảy ra vào đầu tháng 7.

KOS cũng là trường hợp đáng chú ý khi giảm 59% trong 9 tháng, từ 38.550 đồng xuống 15.800 đồng/cổ phiếu. Cổ phiếu này từng tăng mạnh trong năm trước nhưng sau đó chịu áp lực giảm kéo dài.

Tính chung 10 cổ phiếu trong bảng, mức giảm bình quân khoảng 60,8%, trong khi mức giảm trung vị là 59%. Thanh khoản bình quân đạt khoảng 1,07 triệu cổ phiếu/phiên, còn trung vị ở mức khoảng 292.000 đơn vị.

Những con số này cho thấy biến động giá trong 9 tháng không chỉ xuất hiện ở các cổ phiếu có thanh khoản thấp. Một số mã giảm sâu như PNJ và KDH vẫn có quy mô giao dịch lớn, trong khi ở chiều tăng, BSR và PVT vừa tăng giá mạnh vừa duy trì thanh khoản cao.

Nhìn tổng thể, mức giảm hơn 1% của VN-Index sau 9 tháng không phản ánh đầy đủ độ phân hóa trên HOSE.  Dòng tiền trên thị trường không vận động đồng đều theo chỉ số, mà tập trung vào từng nhóm cổ phiếu và câu chuyện riêng của từng doanh nghiệp.