Hà Nội đề xuất cơ chế đặc thù cho 12 dự án của Mường Thanh
UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình gửi HĐND thành phố về việc ban hành Nghị quyết cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số dự án trên địa bàn.
Trong đó cho biết nhiều năm qua, tình trạng vi phạm trật tự xây dựng tại Hà Nội vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều công trình xây dựng sai phép, không phép, sai quy hoạch, sai thiết kế chưa được xử lý dứt điểm.
Dù các công trình vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng, chưa hoàn thành các thủ tục pháp lý liên quan đến nghiệm thu đưa vào sử dụng, trên thực tế nhiều chủ đầu tư đã bàn giao nhà cho khách hàng vào ở.
Một góc Tổ hợp HH Linh Đàm. (Ảnh tư liệu: Hạ Vũ).
Điển hình nhất về các vi phạm pháp luật liên quan đến đất đai, trật tự xây dựng tại Hà Nội là loạt công trình do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư. Đến nay, các vi phạm vẫn chưa được xử lý dứt điểm, gây nhiều hệ lụy cho xã hội như quá tải về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đơn thư khiếu kiện kéo dài cho người mua nhà không được cấp sổ đỏ...
Các dự án có vi phạm nghiêm trọng do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư gồm: Tổ hợp chung cư cao cấp và thương mại Bemes (CT6 Kiến Hưng); Công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh (CT8 và CT10 Đại Thanh); Công trình hỗn hợp nhà ở và trung tâm thương mại (CT5 Tân Triều); Khu nhà ở Xa La; Dự án nhà ở CT11, CT12 tại ô đất CT2, Khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ.
Riêng Khu dịch vụ tổng hợp và nhà ở hồ Linh Đàm có 7 công trình gồm Tổ hợp chung cư và dịch vụ thương mại tại các lô đất HH1, HH2, HH3, HH4 thuộc ô CC6; Toà nhà hỗn hợp tại các lô VP3, VP5, VP6.
Chủ đầu tư đã xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ, tăng số lượng căn hộ làm tăng quy mô dân số (tổng số căn hộ theo quy hoạch/giấy phép xây dựng là 6.759 sản phẩm, trong khi thực tế hiện nay là 24.943 căn hộ, tức tăng 18.184 căn hộ). Điều này gây áp lực lên hạ tầng của khu vực, giảm chất lượng cuộc sống của người dân.
Một số căn hộ tại các dự án VP3, VP5, CT6 Kiến Hưng, CT5 Tân Triều đã được Sở Tài nguyên và Môi trường (trước sáp nhập) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sở hữu tài sản trên đất. Các dự án còn lại chưa được cấp như VP6, HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm.
UBND TP Hà Nội cho biết, việc áp dụng các Kết luận của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ hiện hành về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực nhằm áp dụng vào các dự án của Tập đoàn Mường Thanh là không thực hiện được.
Các dự án đã được xây dựng từ lâu, đến nay dân cư đã sinh sống ổn định, một số dự án đã được Sở Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy chứng nhận cho các căn hộ. Việc xử lý các sai phạm buộc tháo dỡ công trình vi phạm và di dời toàn bộ các căn hộ thuộc phần diện tích vi phạm theo đúng quy định với số lượng lớn có thể gây ảnh hưởng đến trật tự, an sinh xã hội và khiếu kiện tập trung đông người. Các giải pháp xử lý đòi hỏi linh hoạt trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá từng nội dung vi phạm, xây dựng nguyên tắc áp dụng thống nhất.
Do đó, việc xây dựng Nghị quyết là cần thiết và cấp bách. Mục tiêu chính sách nhằm giải quyết triệt để vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại một số dự án, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cho các căn hộ được ở lại, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Nghị quyết áp dụng với 12 dự án do các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Mường Thanh làm chủ đầu tư. Đối với các dự án, công trình khác, sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền, UBND Thành phố báo cáo Hội đồng nhân dân xem xét, cho phép áp dụng thực hiện theo Nghị quyết.
Một góc Khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ. (Ảnh: guland.vn).
Theo nội dung dự thảo Nghị quyết, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính, biện pháp khắc phục hậu quả và chịu các chi phí phát sinh do hành vi vi phạm của mình. Ngân sách nhà nước không sử dụng để chi trả các chi phí thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Người mua, người nhận chuyển nhượng hợp pháp căn hộ, nhà ở không có lỗi trong hành vi vi phạm không phải chịu chi phí, thiệt hại phát sinh từ việc khắc phục hậu quả vi phạm của chủ đầu tư. Nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ đối với người bị di dời được ưu tiên thực hiện trước nghĩa vụ nộp số lợi bất hợp pháp và nghĩa vụ tài chính về đất đai của chủ đầu tư.
Về biện pháp di dời, dự thảo quy định đối với các công trình, hạng mục phải phá dỡ, thực hiện di dời toàn bộ cư dân, tài sản.
Đối với các căn hộ thuộc công trình, dự án được tồn tại có điều kiện theo Nghị quyết, di dời cư dân, tài sản ra khỏi các căn hộ, diện tích vi phạm tại khu vực khối đế của các công trình phù hợp với quy hoạch hoặc thực tế xây dựng, tầng kỹ thuật, diện tích sinh hoạt cộng đồng. Qua đó, hoàn trả công năng theo quy hoạch được duyệt hoặc chuyển đổi sang chức năng công cộng phù hợp với thực tiễn dự án.
Các công trình nhà ở thấp tầng được phép tồn tại nhưng phải cải tạo, chỉnh trang phù hợp với phương án được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Chủ đầu tư có trách nhiệm phối hợp UBND cấp xã tổ chức thực hiện phương án di dời, hỗ trợ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm kinh phí thực hiện nghĩa vụ bồi thường, hỗ trợ bằng tiền và các chi phí khắc phục hậu quả theo quy định.
Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm, UBND thành phố quyết định sử dụng nguồn bảo đảm nghĩa vụ của chủ đầu tư hoặc chỉ đạo cơ quan có thẩm quyền cưỡng chế tài sản chủ đầu tư để thực hiện.
Trường hợp chủ đầu tư đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định nhưng cư dân không di dời, UBND cấp xã áp dụng các biện pháp cưỡng chế hoặc xử lý theo quy định.
Liên quan đến cơ chế, chính sách đặc thù đối với tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp, dự thảo nêu người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời nhận tiền bồi thường của chủ đầu tư. Việc bàn giao căn hộ, nhà ở cho chủ đầu tư thực hiện trong 90 ngày kể từ khi nhận đủ tiền bồi thường.
Giá tiền bồi thường căn hộ, nhà ở do Hội đồng thẩm định giá xác định hoặc được quy định tại quyết định, bản án của các cơ quan có thẩm quyền.
Người mua căn hộ, nhà ở thuộc đối tượng phải di dời được ưu tiên mua căn hộ, nhà ở tại các dự án phát triển nhà ở do chủ đầu tư thực hiện, phương thức thanh toán do hai bên thỏa thuận và được tạm cư tại chỗ cho đến thời điểm cơ quan có thẩm quyền có thông báo thực hiện phương án phá dỡ, chuyển đổi công năng của công trình.
Người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện.
Cư dân có thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh tại phần diện tích khối đế bị chuyển đổi công năng được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh với mức tương đương 6 tháng lương tối thiểu vùng, chi trả một lần do chủ đầu tư thực hiện.
Đối với trường hợp không phải di dời, người mua căn hộ, nhà ở không phải nộp các chi phí phát sinh từ việc khắc phục hậu quả của chủ đầu tư. Đồng thời, được tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ theo hợp đồng, thỏa thuận khác với chủ đầu tư. Được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính và chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai.