Thị trường chứng khoán đang chứng kiến sự lệch pha giữa kết quả kinh doanh và diễn biến giá cổ phiếu. Trong khi nhiều doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng, thị giá lại đi xuống, kéo định giá về vùng thấp trong nhiều năm.

Tình trạng này đặt ra câu hỏi liệu đây đã là thời điểm phù hợp để giải ngân hay nhà đầu tư nên tiếp tục nắm giữ tiền mặt, chờ những tín hiệu xác nhận rõ ràng hơn.

Tại Vietnam Investment Forum 2027 ngày 12/11, ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư Công ty Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), cho rằng cơ hội đầu tư đang xuất hiện khi định giá nhiều cổ phiếu đã giảm về mức hấp dẫn, dù việc xác định chính xác thời điểm thị trường đảo chiều vẫn rất khó khăn.

Định giá nhiều cổ phiếu về vùng thấp nhất 5 năm

Theo ông Nguyễn Duy Anh, hai yếu tố cần xem xét khi quyết định giải ngân trong giai đoạn hiện nay là dòng tiền và định giá.

Về dòng tiền, thị trường vẫn đang đối mặt với những lo ngại liên quan đến triển vọng và rủi ro. Trong những giai đoạn chứng khoán tăng điểm, thanh khoản dồi dào, thậm chí xuất hiện các phiên giao dịch lên tới vài tỷ USD, câu hỏi đặt ra là dòng tiền cần tăng thêm bao nhiêu để duy trì đà đi lên.

Ngược lại, ở thời điểm hiện tại, khối ngoại vẫn đang rút vốn và chưa rõ khi nào sẽ quay trở lại, trong khi dòng tiền trong nước cũng gặp khó khăn.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cho rằng nếu thị trường đã trải qua giai đoạn khó khăn nhất, nhà đầu tư có thể kỳ vọng dòng tiền sẽ dần cải thiện trong thời gian tới.

Ở góc độ định giá, lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng nhưng giá cổ phiếu đã điều chỉnh về vùng thấp. Theo quan sát của VCBF, định giá nhiều cổ phiếu hiện ở mức thấp nhất trong khoảng 5 năm, tương đương những giai đoạn thị trường chịu tác động từ chiến tranh thương mại hoặc dịch COVID-19.

Đây là cơ sở để nhà đầu tư cân nhắc những cơ hội dài hạn, thay vì chỉ nhìn vào diễn biến giá trong ngắn hạn.

"Nhiều người từng ước mình đã đầu tư cách đây 5 hay 10 năm. Theo tôi, cơ hội tương tự đang xuất hiện, dù chúng ta khó biết khi nào thị trường sẽ tăng trở lại", ông Duy Anh chia sẻ.

Theo thống kê của VCBF, thị trường có thể phục hồi mạnh sau những đợt giảm sâu. Tuy nhiên, việc xác định trước thời điểm đảo chiều là điều không dễ dàng.

Điều này cũng đặt nhà đầu tư trước lựa chọn giữa việc giải ngân khi định giá đã hấp dẫn và tiếp tục chờ đợi những dấu hiệu rõ ràng hơn về xu hướng thị trường.

Từ kinh nghiệm quản lý danh mục, ông Duy Anh cho biết VCBF vừa nhận thêm một khoản vốn và đã trao đổi với Hội đồng Đầu tư về phương án giải ngân. Vị chuyên gia nói vui rằng khi có vốn mới thì có thể giải ngân ngay.

Đáng lưu ý, ông tiết lộ nếu quyết định đầu tư trong giai đoạn hiện tại, VCBF sẽ giải ngân gần như toàn bộ khoản vốn mới. Quan điểm này được đưa ra trên cơ sở đánh giá tương quan giữa cơ hội định giá và những rủi ro thị trường đang đối mặt.

Lãi suất tiết kiệm đã ở vùng cao hay chưa?

Bên cạnh định giá, diễn biến lãi suất là yếu tố được chuyên gia VCBF đặc biệt quan tâm khi đánh giá triển vọng thị trường trong những tháng tới.

Ông Duy Anh đề cập đến quan điểm cho rằng đỉnh lãi suất tiết kiệm có thể trùng với vùng đáy của thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, thay vì mặc định mối quan hệ này luôn đúng, nhà đầu tư cần đánh giá mặt bằng lãi suất hiện tại và khả năng thay đổi trong thời gian tới.

Vấn đề cần xác định là lãi suất tiết kiệm đã ở mức cao hay chưa, liệu còn dư địa tăng thêm và nếu tiếp tục tăng thì mức tăng có thể lớn đến đâu.

Theo vị chuyên gia, trong đầu tư, việc đưa ra quyết định cần dựa trên những kịch bản có xác suất xảy ra cao hơn, thay vì cố gắng dự đoán chính xác diễn biến tương lai.

Chẳng hạn, nếu đánh giá khả năng mặt bằng lãi suất không tăng thêm ở mức 60–70%, nhà đầu tư đã có lợi thế nhất định khi ra quyết định.

Cách tiếp cận này cho thấy việc giải ngân không nhất thiết phải chờ đến khi mọi rủi ro biến mất. Quan trọng là đánh giá khả năng xảy ra của từng kịch bản và lựa chọn thời điểm phù hợp với triển vọng lợi nhuận, định giá cũng như diễn biến dòng tiền.

Trong bối cảnh khối ngoại vẫn đang rút vốn, dòng tiền nội gặp khó khăn và thanh khoản chưa phục hồi rõ rệt, sự ổn định của mặt bằng lãi suất có thể trở thành một trong những điều kiện quan trọng để cải thiện kỳ vọng của nhà đầu tư.

Quỹ hưu trí có thể bổ sung nguồn vốn dài hạn 20–30 năm

Ngoài câu chuyện giải ngân trong ngắn hạn, ông Nguyễn Duy Anh cũng đề cập đến bài toán phát triển nguồn vốn dài hạn cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Theo ông, để dòng vốn đến và ở lại thị trường, điều kiện trước hết là nhà đầu tư phải có khả năng kiếm được tiền. Vì vậy, nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và tính minh bạch vẫn là những yêu cầu cần thiết.

Tuy nhiên, bên cạnh các giải pháp cải thiện chất lượng thị trường, Việt Nam còn có thể khơi thông nguồn vốn trong nước thông qua phát triển các quỹ hưu trí.

Những năm gần đây, đặc biệt trong năm 2026, các chính sách liên quan đến quỹ hưu trí đã có những bước tháo gỡ. Đây là nguồn vốn có đặc điểm khác biệt so với các dòng tiền đầu tư ngắn hạn.

Theo phân tích của chuyên gia VCBF, những doanh nghiệp tham gia đóng góp vào quỹ hưu trí cho người lao động có thể duy trì dòng tiền đầu tư trong khoảng 20–30 năm.

Nếu khơi thông được nguồn vốn này, thị trường chứng khoán sẽ có thêm một lượng vốn lớn và ổn định, góp phần tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn.

Do đó, cùng với việc cải thiện chất lượng doanh nghiệp niêm yết và tạo cơ hội sinh lời cho nhà đầu tư, phát triển thị trường quỹ hưu trí cũng là một trong những hướng đi quan trọng để thu hút và giữ chân dòng vốn.

Trong khi diễn biến ngắn hạn của thị trường vẫn phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng lãi suất, thanh khoản và tâm lý nhà đầu tư, việc hình thành những nguồn vốn có thời hạn đầu tư dài hơn có thể góp phần củng cố nền tảng dòng tiền cho thị trường chứng khoán Việt Nam.