Theo ghi nhận của UBS, các cải cách trên thị trường vốn Việt Nam đang diễn ra một cách thực chất, có thể đo lường được và đáng tin cậy. Điều này được thể hiện qua việc thời gian mở tài khoản đã được rút ngắn từ khoảng 3–6 tháng xuống chỉ còn 2 ngày, phần lớn các giao dịch hiện được thực hiện theo cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước, khối lượng giao dịch trong quý I/2026 tăng khoảng 50% và tiến độ hoàn thiện các quy định quản lý được đẩy nhanh hơn.

Việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được thiết kế phù hợp là cột mốc quan trọng nhất trong ngắn hạn và được kỳ vọng sẽ đi vào hoạt động từ đầu năm 2027.

Theo các diễn giả, để CCP được triển khai thành công cần đảm bảo ba nguyên tắc cốt lõi. Thứ nhất, không được đảo ngược những tiến bộ đã đạt được trong quá trình triển khai cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước. Thứ hai, các yêu cầu ký quỹ phải được chuyển tới các công ty chứng khoán thay vì thông qua các ngân hàng lưu ký. Thứ ba, cần tối đa hóa hiệu quả bù trừ nghĩa vụ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống.

Ngoài CCP, các hạ tầng quan trọng khác vẫn cần được hoàn thiện bao gồm hệ thống xử lý giao dịch xuyên suốt (STP), tài khoản tổng (omnibus accounts - OTA), cơ chế vay và cho vay chứng khoán (SBL) cũng như năng lực bảng cân đối kế toán đủ lớn của các công ty chứng khoán.

Tính đến giữa tháng 5/2026, giá trị giao dịch bình quân mỗi ngày của thị trường chứng khoán Việt Nam đạt khoảng 1,2 tỷ USD trong khi tổng vốn hóa thị trường đạt khoảng 419 tỷ USD. Theo chia sẻ của một diễn giả tại phiên thảo luận, tại một số thời điểm trong quý III/2025, thanh khoản giao dịch của Việt Nam đã vượt cả Singapore và Indonesia.

Mục tiêu gia nhập MSCI Emerging Markets vào năm 2030

Thông tin từ UBS, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương chia sẻ với các nhà quản lý quỹ, lần đầu tiên Việt Nam có một kế hoạch được Chính phủ phê duyệt liên quan đến việc nâng hạng thị trường. Mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE Russell được đặt ra cho năm 2025.

FTSE Russell hiện đã xác nhận việc nâng hạng Việt Nam lên nhóm Secondary Emerging Market vào tháng 9/2026, trong khi mục tiêu gia nhập chỉ số MSCI Emerging Markets được đặt ra cho năm 2030.

Kế hoạch của Chính phủ được cụ thể hóa với các nội dung liên quan đến tài khoản tổng (OTA), triển khai CCP và nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) là những nhiệm vụ trọng tâm. Những nội dung này đã được Thủ tướng Chính phủ chính thức phê duyệt.

Các diễn giả cho biết việc nâng hạng FTSE đã thúc đẩy sự quan tâm mạnh mẽ từ các tổ chức xây dựng chỉ số khác trên thế giới, với mức độ quan tâm từ giới đầu tư vượt xa kỳ vọng ban đầu.

Đối với giới hạn sở hữu nước ngoài ở mức 30% tại các ngân hàng thương mại, vốn được quy định trong luật, việc thay đổi sẽ đòi hỏi hành động ở cấp lập pháp thay vì chỉ dựa trên quyết định của cơ quan quản lý.

Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã cho phép bốn ngân hàng thương mại tham gia các chương trình tái cơ cấu được nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%, điều này được xem là tín hiệu cho thấy khả năng cởi mở hơn trong tương lai.

Chủ tịch UBCKNN cho rằng đây là một phần của lộ trình cải cách lớn hơn, trong đó việc triển khai CCP và STP là trọng tâm trong ngắn hạn, còn vấn đề nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài sẽ được giải quyết khi thị trường đạt tới mức độ phát triển cao hơn.

Nhà đầu tư trong nước đã hỗ trợ thị trường

Liên quan đến việc dòng vốn nước ngoài rút ròng khoảng 2,5 tỷ USD từ đầu năm đến nay, các diễn giả cho biết lượng vốn này đã được bù đắp bởi dòng tiền trong nước khoảng 3,5 tỷ USD. Điều này cho thấy thị trường không rơi vào trạng thái căng thẳng khi các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong nước đã hấp thụ lượng cung từ khối ngoại.

Các dòng vốn nước ngoài rút ra được cho là xuất phát từ việc tái cơ cấu danh mục đầu tư theo bối cảnh kinh tế vĩ mô toàn cầu và diễn biến tỷ giá, thay vì những lo ngại riêng liên quan đến Việt Nam.

Cập nhật về tình hình vĩ mô, theo báo cáo của UBS, quỹ đạo gia tăng thị phần xuất khẩu của Việt Nam được đánh giá có nhiều nét tương đồng với Trung Quốc trong giai đoạn trước đây, qua đó trở thành một yếu tố hấp dẫn mang tính cấu trúc đối với các nhà đầu tư chủ động có tầm nhìn dài hạn khi môi trường kinh tế vĩ mô toàn cầu ổn định trở lại.

Việt Nam cũng đã nghiên cứu trường hợp của Indonesia, nơi những bất cập trong việc công bố tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng đã tạo ra các vấn đề kéo dài liên quan đến phương pháp xây dựng chỉ số.

Trong tháng này, UBCKNN dự kiến sẽ công bố thông tin sở hữu theo bảy nhóm nhà đầu tư trên trang thông tin điện tử của mình gồm sở hữu Nhà nước, nhà đầu tư chiến lược, người nội bộ và bên liên quan, cổ đông lớn, sở hữu chéo, cổ đông bị hạn chế chuyển nhượng và phần cổ phiếu tự do lưu hành.